Dinozorlar 100 milyon yildan fazla bir zaman kara hayatı egemen olmus hayvanlardır. Dinozor Yunancada korkunç kertenkele anlam imathna gelen iki sözcü gbreveün birle scediltirilmesinden oluscedilturulmuscediltur. Bunun nedeni, geçmi scedte bilimadamlar imathn imathn dinozorlar imath bir cins kertenkele sanmalarimathd imathr. Türkçede yaygin fakat yanl imath scedil olarak dinazor diye yaz imathld imath gbreve imath da olur. Dinozorlar yeryüzünde ilk kez 200 milyon yimathl önce göründüler. 65 milyon yimathl önce ise, çok sayida dinozor türünün nesli tükenmiştir.
Yeryüzünde çok sayda dinozor türü bulunmaktaydı. Bunlardan kimi bitkilerle beslenirken, kimi et yiyordu. En kalabalk otçul dinozor türleri, apatosaur ve brachiosaur idi. Bunlar gelmis geçmis en büyük hayvanlardır. Örneğin apatosaur 30 tona ve 21 metre uzunlu ulabiliyordu. Dier otçul dinozorlar, kendilerini etçil dinozorlardan korumaya yarayacak özel silahlara sahipti. Örnegin triceratop, ba&scedilnda üç boynuz tarken, ankylosaur çoknt kemiklerle korunuyor, stegosaurus’un kuyrugunda ise sivri dikenler bulunuyordu.
Etçil dinozorlar, insanlar gibi arka ayaklarimin üzerinde yürüyorlardı. Bu nedenle ön ayaklar kollara benzemi ve çok küçüklellilti.
Tyrannosaurus, Carnotaurus gibi bazılar son derece büyükken, compsognathus yaklasık 5,5 kg ve 60 cm) gibileri de son derece küçüktü. Bunların daha sonra kulara evrimletii düsünülür.
Dinozorlarla ayni dönemde pterosaurs gibi uçabilen sürüngenler de vardi, ama bunlar dinozorlarla çok yakindan ilgili degildi. Ayni zamanda ichthyosaur ve pleisiosaur gibi çok sayida yüzebilen sürüngen de vardi. Ama bunlar da dinozorlarla yakin bir ilintiye sahip degillerdi.
Dinozorların yok oldugu dönem bilinememektedir. Bazı bilimadamlari göktaslarının Dünya'ya çarpıp onlari yok ettigi görüsündedir.
|
